Meerkamerfilter met vortex
Vijverwater filteren

Filtermethodes van het vijverwater

De verschillende methodes om het vijverwater schoon en helder te houden

Voor een goede filtering van het vijverwater is het nodig om het vijverwater door meerdere principes opeenvolgend te filteren.
Dit is de reden dat vaak filters van meerdere ‘kamers’ worden voorzien.
In iedere afzonderlijke kamer vindt er een ander filterprincipe plaats.
De noodzakelijkheid van filtering zit namelijk niet alleen in het zeven en opvangen van vuildeeltjes in het water maar ook in het afbreken en omzetten van niet zichtbare vervuilende afvalstoffen.

Er zijn 5 hoofdprincipes voor het filteren van het vijverwater:

  • Voorfiltering
  • Mechanische filtering
  • Biologische filtering
  • Absorptiefiltering
  • Aanvullende filtering

Voorfiltering
Een voorfilter is ook een vorm van mechanische filtering maar we behandelen deze apart.
Dit omdat, zoals de term al aangeeft, er een extra filtering plaatsvindt vóórdat het vijverwater het eigenlijke filter ingaat.
Het voorfilter staat dus ook altijd als eerste in de filterlijn.
Door voorfiltering toe te passen, wordt het vijverwater ontdaan van de grovere vuildeeltjes waardoor het eigenlijke filter, met name het biologische gedeelte, minder zwaar wordt belast en minder vaak hoeft te worden schoongemaakt.
Dit heeft als groot voordeel dat de bacterieologische werking niet wordt aangetast of verminderd.
Een voorfilter is geen absolute noodzaak maar wel aan te bevelen vanwege bovenstaande, maar ook omdat een voorfilter eenvoudiger en sneller schoon te maken is.
Voorfilters zijn er in meerdere uitvoeringen maar de meest gangbare zijn de Vortex en het zeeffilter.
Ook een zogeheten skimmer kan men rekenen tot de voorfilters.
Bekijk hier de verschillende soorten vijverfilters

Mechanische filtering
Met mechanische filtering worden de grovere zwevende vuildeeltjes uit het water gehaald.
In het betreffende filter(gedeelte) wordt dan materiaal geplaatst dat er voor zorgt dat deze grovere vuildeeltjes niet het biologische filter(gedeelte) kunnen bereiken.
Vaak wordt er over de verschillende filterdelen gewerkt van een grove naar een steeds fijnere filterwerking.
In het voorste filtergedeelte werkt men vaak met borstels of grove doorlatende filtermatten in de laatste gedeelten van het filter bevinden zich dan fijne filtermatten.
Ook wordt af en toe nog zand toegepast als laatste filtermateriaal, doch dit heeft het nadeel dat het snel verzadigd raakt met vuil en niet eenvoudig te reinigen is.

Biologische filtering
Dit is het belangrijkste gedeelte van het hele filtersysteem dat uw vijverwater gezond en helder blijft.
In het biologische filter(gedeelte) wordt door bacteriën de afvalstoffen uit de vijver, zoals bijvoorbeeld de uitwerpselen van vissen, omgezet in onschadelijke stoffen.
Deze bacteriën huisvesten zich op speciaal daarvoor bedoeld filtermateriaal dat sterk waterdoorlatend is en zoveel mogelijk ruimte biedt aan de bacteriën om zich te hechten.
Veel gebruikte materialen zijn speciale matten en andere speciaal ontworpen filtermedia zoals beads, etc.
Dit biologische filter(gedeelte) dient goed te zijn belucht omdat de bacteriën een zuurstofrijke omgeving nodig hebben om zich te kunnen ontwikkelen.
Dit is nog een reden waarom voorfiltering wordt aanbevolen en mechanische filtering noodzakelijk is.
Op met vuil dichtgeslibde biologische filtermedia vind er te weinig doorstroming van water en toevoeging van zuurstof plaats in het desbetreffende biologische filter(gedeelte).
Een overzicht van de meest gebruikte filtermaterialen

Absorptiefiltering
Filterproces waarbij het vijverwater door bijvoorbeeld actieve kool of zeoliet wordt geleid.
De schadelijke afvalstoffen worden door deze producten opgenomen en vastgehouden, dan wel afgebroken. 

Aanvullende filtering
UV-filtering
In feite is een Ultra-Violet lamp geen filter maar een additionele manier om het water te ontdoen van de eencellige zweefalgen die het water groen en troebel maken.
Door blootstelling aan UV-licht worden deze cellen gedood waardoor uw vijver helder blijft.
In sommige filtertypes wordt deze standaard ingebouwd maar een UV-lamp kent ook nadelen, gevaren en risico’s.
Lees hier alles wat er te weten valt over UV-filters

Chemische filtering
Bij chemische filtratie wordt het vijverwater in aanraking gebracht met een stof die zorgt voor desinfectie of neutralisering van schadelijke stoffen.
De bekendste chemische filtratie is met behulp van een ozongenerator waardoorheen het vijverwater wordt geleid.
In het algemeen zijn dit vrij dure installaties die een hele specifieke toepassing kennen zoals bijvoorbeeld bij een koivijver.
Ozon is een gevaarlijk gas en de installatie, onderhoud en controle van een dergelijke installatie dient dan ook met deskundigheid te worden uitgevoerd.
Deze vorm van filtering wordt op deze website verder niet behandeld.

Combinatie van filtermethodes
Meerdere van bovenvermelde filtermethodes worden met elkaar gecombineerd om te komen tot een adequate filterwijze.
Die combinatie kan worden gelegd in één compact kant en klaar gekocht filtersysteem maar ook met al dan niet zelf gebouwde losse componenten.
Er zijn veel vijverbezitters die zelf een goed en goedkoop filtersysteem hebben ontworpen en met een beetje handigheid en logica, komt men een heel eind.
Het basisprincipe van het filteren van vijverwater blijft echter altijd hetzelfde, bekijk hier het schema

Noodzaak van een technische filterinstallatie
De filtermethodes zoals hier behandeld, zijn de technische en kunstmatige filterinstallaties.
Voor koivijvers en vijvers met een relatief groot vissenbestand zijn ze een absolute must.
Als het gaat om een zwemvijver of een siervijver met geen of een kleine visbezetting, zijn er ook andere manieren te realiseren om het vijverwater schoon en helder te houden.
Dan is het bijvoorbeeld mooier om een een zogenaamd moerasfilter of helofytenfilter aan te leggen