plantenvoeding vijverplanten-ijzerkuur

Plantenvoeding

Plantenvoeding voor vijverplanten en het nut van ijzerkuurtjes

Groeiproblemen bij vijverplanten door een laag ijzergehalte
Vijverplanten hebben naast andere plantenvoeding het sporenelement ijzer nodig om goed te kunnen groeien, dit naast vele andere stoffen.
Een gunstige waarde van het zogenaamde Fe-gehalte in de vijver ligt op 0,5 mg per liter.
Hoewel het element ijzer slechts in minimale hoeveelheden door de planten wordt opgenomen, kan een gebrek aan ijzer gevolgen hebben voor hun ontwikkeling.
Het ijzer wordt door de planten gebruikt bij de opname van nitraat, in die zin kan een tekort aan ijzer dus ook betekenen dat er onvoldoende nitraat wordt opgenomen.
Symptomen van ijzergebrek zijn het snel geel worden van waterleliebladeren, gaten in de bladeren, bleke, glazige uitlopers bij zuurstofplanten, en in het algemeen een mindere ontwikkeling van het bladgroen.

De (verkochte) oplossing
Vaak wordt geadviseerd om in het groeiseizoen het ijzergehalte op peil te houden door eenmaal per maand een ijzerkuur aan de vijverplanten te geven.
Als argument wordt aangehaald dat het zgn. tweewaardige ijzer (opgelost in water) niet van nature in de vijver voorkomt en dus regelmatig aangevuld dient te worden.
Een potje met een ijzerkuur (Ferro Plus, o.i.d.) van een bekend merk is voldoende voor 6.000 liter en kost u ongeveer € 15,-  (en men beweert dat deze kuur ook nog eens iedere 6 weken moeten worden herhaald)
IJzerkuren voor vijverplanten worden dan ook veelvuldig verkocht, maar is het toevoegen van zo'n ijzerkuur eigenlijk wel noodzakelijk of op zijn minst nuttig?

Een andere methode
Doodgewoon kraanwater bevat 0,3-0,5 mg/l opgelost (tweewaardig) ijzer.
Iedere M3 kraanwater bevat dus tussen de 300-500 mg ijzer.
Voor een vijver van 6000 l hebt u, uitgaande van een waarde 0, die nooit voorkomt, 6000 X 0,5 mg = 3000 mg aan ijzer nodig.
Het gewogen gemiddelde drinkwatertarief voor Nederlandse huishoudens in 2009 bedraagt € 1,68 per kubieke meter incl. belastingen (peil 2009).
Het op peil brengen van het ijzergehalte voor een vijver met een inhoud van 6.000 liter, kost u dus tussen de € 10,- en de 17,-
Hoogstwaarschijnlijk echter veel minder omdat een vijver nooit een Fe-waarde van 0 kent!
De hoeveelheid toe te voegen kraanwater is afhankelijk van het ijzergehalte in het gebruikte drinkwater en de FE-waarde die uw vijverwater al kent.

Ter verduidelijking en vergelijking, gaan we hier even uit van een Fe-waarde van 0 in de vijver.
In dit theoretische geval is de volgende berekening van toepassing.
6.000 l X 0,5 mg (streefwaarde) = 3.000 mg totaal aan benodigd ijzer
3.000 mg/0,5 tot 0,3 (FE-gehalte in drinkwater) = 6 tot 10 M3 benodigd kraanwater.
6 tot 10 M3 X € 1,68 = € 10,- tot € 17,-

Uiteraard is het niet aan te bevelen om een vijver van 6000 liter inhoud telkens opnieuw te vullen met 6 m3 kraanwater en is het vullen met 10 m3 natuurlijk helemaal niet aan de orde.
Maar u mag ervan uitgaan dat uw vijverwater al een bepaald Fe-gehalte heeft en dat af en toe bijvullen met kraanwater voldoende is om de Fe-waarde voldoende hoog genoeg te houden.
De Fe-waarde daalt namelijk maar uiterst langzaam omdat ijzer in verhouding tot andere stoffen slechts heel weinig door de planten wordt opgenomen.
Het toepassen van een ijzerkuur voor de vijverplanten is dus maar zeer zelden echt noodzakelijk.

Conclusie
Diegene die regelmatig zijn vijver bijvult met leidingwater, regelmatig een deel van het water ververst, of diegene die er net een nieuwe vijver mee heeft gevuld, hoeft zich in het algemeen geen zorgen te maken over een te laag ijzergehalte.
Voor diegene die zijn vijver (bij)vult met grondwater; de kans dat u teveel ijzer in uw vijverwater hebt is vele malen groter dan dat het te weinig is.
Zou u voortaan toch niet beter gewoon kraanwater gebruiken om het ijzergehalte in uw vijver te verhogen? Aan u de keus....

IJzer alleen is niet zaligmakend
Slecht groeiende vijverplanten hebben niet altijd een tekort aan ijzer, het kan ook veroorzaakt zijn door een tekort aan calcium, mangaan, magnesium of een willekeurig ander element.
Hierbij geldt namelijk de wet van Liebig: De plantengroei wordt gelimiteerd door de voedingsstof die het minst voorhanden is.
Vijverplanten nemen voortdurend allerlei voedingsstoffen op, dit is een actief proces en vindt selectief plaats.
Bijvoorbeeld, als een vijverplant een tekort aan het element borium heeft, gaat hij voorrang geven aan de opname van borium.
Dit ondanks de mogelijke aanwezigheid van hoge concentraties ijzer, kalium, calcium en andere beschikbare elementen.
Met andere woorden, een plant neemt het element op waar hij op dat moment het meeste behoefte aan heeft en trekt zich niets aan van een overvloedig aanbod van andere, minder of niet benodigde elementen.
Deze worden niet opgenomen, geweigerd zou je kunnen zeggen, en zijn dan beschikbaar als voeding voor andere planten maar ook voor algen.
Zoals u aan het staatje hier onder kunt zien, spelen heel veel andere stoffen een rol als het gaat om een goede groei van vijverplanten.
Aan de benodigde verhouding van opname door de vijverplanten is te zien dat ijzer slechts één van de vele benodigde elementen is en dat het een zeer beperkte rol speelt bij de plantengroei.

 Verhouding elementen in plantenblad

 Molybdeen  Mo     Fosfor  P  60.000
 Koper  Cu  100     Magnesium   Mg   80.000
Zink   Zn  300     Calcium Ca 125.000
 Mangaan Mn  1.000     Kalium 250.000 
 IJzer Fe  2.000     Stikstof 1.000.000 
 Borium Bo  2.000     Zuurstof  O 30.000.000 
 Chloor Cl  3.000     Koolstof 35.000.000 
 Zwavel 30.000     Waterstof 60.000.000 

Welke plantenvoeding
Elk element is dus even belangrijk en vervult een rol in het totale proces van bladopbouw en plantengroei.
Het alleen maar gebruiken van een ijzerkuur als het blad vergeelt, heeft wel het effect omdat het blad donkerder groen wordt, maar is zeker niet voldoende voor goed groeiende en sterke vijverplanten.
Er kan immers (soms naast een ijzertekort) een gebrek zijn aan andere voedingsstoffen, het is bijvoorbeeld bekend dat een tekort aan zink of borium ook vergeling veroorzaakt.
Daarom is het verstandig om te kiezen voor een totaalbemesting die in de juiste verhouding is samengesteld.
Een goede en complete vloeibare plantenvoeding zoals Plantex is bij uitstek geschikt om tekorten op te heffen en te voorkomen.
Daarnaast is het van belang om te zorgen voor een goede waterhardheid omdat hiermee het aanbod van bouwstoffen als calcium, magnesium, kalium en fosfor is gewaarborgd.
De waterhardheid loopt van nature terug door de opname van deze stoffen door de vijverplanten en door regenval, deze dient u dus periodiek te controleren en te verhogen met GH-Plus.

Wanneer plantenvoeding aan de vijverplanten toedienen
Alleen wanneer er overduidelijk geen andere oorzaken zijn, zoals een te lage gH-waarde, te weinig zonlicht of bijvoorbeeld doordat het groeiseizoen van de vijverplanten ten einde loopt, kunt u overwegen om uw planten van extra voeding te voorzien.
Ga hierbij altijd spaarzaam te werk en gebruik een compleet samengesteld product zoals Plantex, bij een al te kwistig gebruik ontstaan er snel problemen zoals de vorming van algen in de vijver.
Waterlelies, rijk bloeiende planten en jonge aanplant dient u wel ieder seizoen opnieuw van extra voeding te voorzien, dit doet u bij voorkeur door de voeding toe te voegen aan de gebruikte vijveraarde.

Meer ijzer toevoegen is meer algen krijgen
Wat er bij de graag verkochte ijzerkuurtjes evenmin wordt bijverteld, is dat u bij algen (draadalgen of groen water) helemaal geen groeibevorderende stoffen aan het vijverwater moet toevoegen. Dus ook geen ijzerkuurtjes of plantenvoeding.