waterval-beekloop-maken
vijver beekloop en waterval aanleggen

Een beekloop of waterval aanleggen

Bewegend water is rustgevend en een aanwinst in de tuin.

Een beekloop of een waterval zelf maken is niet moeilijk en heeft toegevoegde waarde.


Kunststof waterval elementEr zijn kant en klare kunststof elementen te koop waarmee u een beekloop of waterval kunt maken en de duurdere soorten zijn bijna niet van echt te onderscheiden.
Maar waarom zou u hem niet zelf maken met vijverfolie? U kunt de beekloop dan precies de vorm geven en maat geven die u wenst en het is nog goedkoper ook. 
Met ons stappenplan is het een leuke klus en niet moeilijk.

 

Beekloop? Waterval? Maar ik heb helemaal geen vijver!
Een beekloop of waterval mondt inderdaad meestal uit in een vijver, maar dat hoeft niet per sé.
Het is namelijk ook heel goed mogelijk om bewegend water in de tuin te creëren zonder dat er een vijver in de buurt is.
De beekloop kan bijvoorbeeld uitmonden in een ingegraven bak of kuil  voorzien van vijverfolie, die gevuld is met keien en of grind waarin het water weg zakt en dat vervolgens op een andere plek weer opborrelt.  U hebt dan een pomp nodig die in een zogenaamde droogopstelling (dus niet in het water) geplaatst kan worden. Deze soort pompen kunt u overal plaatsen waar u maar wilt.
Op die manier kunt u, ook zonder vijver, genieten van een aantrekkelijk stukje bewegend water in uw tuin.

 

Beekloop of waterval?Beekloop met waterval
Het verschil tussen een beekloop en een waterval wordt logischerwijze bepaald door de mate van verval tussen het hoogste en het laagste punt.  De grootte van dat verval bepaalt echter ook in hoeverre het bewegende water geluid zal maken. Hoe groter het verval, hoe meer geluid en daar is niet iedereen van gecharmeerd, misschien niet in de laatste plaats uw eigen buren.
Wilt u een rustig kabbelend beekje of wilt u liever een echte waterval? De keus is aan u en het is ook nog te combineren. Zo kunt u een beekloop maken met een waterval ergens halverwege of juist met een waterval die uitstroomt in uw vijver. Het is allemaal realiseerbaar als u maar de juiste hoogteverschillen aanbrengt in uw tuin tijdens de aanleg.

 

Een beekloop of waterval is ook nuttig
Een beekloop die is voorzien van een laag grind of split in de bedding kan fors bijdragen aan de waterkwaliteit in uw vijver.
Zowel een waterval als een beekloop verrijken het water voortdurend met zuurstof hetgeen heel goed is voor de vissen en de waterkwaliteit in het algemeen.
Bij de beekloop echter, vindt er daarnaast tussen het gesteente een bacteriële ontwikkeling plaats die helpt om afvalstoffen in het water om te zetten in voor planten nuttige voedingsstoffen. Als u er dan ook nog toe overgaat om (een gedeelte van) de beekloop te voorzien van sterk nitraat opnemende moerasplanten, beschikt u over een sterk biologisch en mooi natuurlijk filter.
Hebt u er overigens al eens aan gedacht dat een beekloop een prachtige natuurlijke overloop kan vormen tussen het plantenfilter en de vijver? Nogmaals, met zomaar een extra toegevoegde biologische filterfunctie erbij!

 

Heuvels in de Lage Landen?
Omdat de tuinen in Nederland en België in het algemeen geen tot weinig hoogteverschillen kennen, biedt een beekloop met een al te groot verval  al snel een onnatuurlijke en overdreven aanblik. Voor een beekloop is 30-40 cm verval wel ongeveer het maximum en voor een beekloop met waterval ongeveer 60 cm. Uiteraard is het aan u om daar andere keuzes in te maken, bijvoorbeeld als u helemaal geen prijs stelt op een natuurlijke aanblik.


Aan de slag!

1.  Bepaal de plaats voor de beekloop. Bij voorkeur hebt u een mooi uitzicht op de beekloop, zowel vanuit uw tuin als vanuit uw huis.

2.  Maak het begin van de beekloop of waterval, de oorsprong genoemd, op de juiste hoogte van het verval dat u hebt bepaald. U neemt hiervoor gewoon zand dat u stevig aanstampt tot een heuveltje. Zorg er hierbij voor dat de zandheuvel naar onderen voldoende breed uitloopt zodat het later niet zal bezwijken onder het niet onaanzienlijke gewicht van het water. Werk alvast de aanvoerslang van de vijverpomp naar de oorsprong onzichtbaar weg in het heuveltje.
Eventueel kunt u de wanden van het heuveltje verstevigen met cement of een houtconstructie.
Maak de bovenkant van het heuveltje vervolgens plat en waterpas.

3.  Metsel met stenen op het hoogste punt een bak rondom op gelijke hoogte. Daar waar de uitstroom komt brengt u een verlaging in de rand aan. U kunt ook een bak maken met cement, van beton of anderszins en zelfs eventueel een kunststof metselkuip of iets dergelijks gebruiken. Als het maar hol is en stevig genoeg om het water straks te kunnen bevatten en stevig op de heuvel staat.
Denkt u er wel aan dat de aanvoerslang van de vijverpomp nog naar binnen moet en dat u deze vastlegt met een kei of iets dergelijks.
Voor een natuurlijke aanblik van de oorsprong, werkt u deze later visueel weg met tuinbeplanting.
Een andere mogelijkheid is om de oorsprong van het water bewust zichtbaar te houden door één of meerdere waterschalen of één of ander waterspuwend element te gebruiken.
Ook kunt u ervoor kiezen om het water in de oorsprong op te laten borrelen tussen keien.
De heuvel van de oorsprong kunt u afwerken zoals u wilt. U kunt hem laten begroeien met planten of  bijvoorbeeld ‘bekleden’ met hout, natuursteen of grind gedrukt in een cementlaag.
Kortom, uw eigen creativiteit en wensen zijn de limiet.

Een grote waterval heeft een stevige onderconstructie nodig4.  Modelleer de aarde verder naar beneden tot het eindpunt, eventueel kunt u eerst de volledige loop en het verval uitzetten met touw. U creëert vervolgens een geleidelijk aflopende goot met aan beide kanten voldoende hoog opstaande randen. Dit zodat het water er later niet overheen zal stromen of spatten. U zou anders voortdurend water verliezen en steeds moeten bijvullen. Net als de heuvel voor de oorsprong, moeten ook deze aarden randen goed worden aangedrukt en stevig genoeg zijn om te voorkomen dat ze onder de waterdruk zullen bezwijken.
Als dat gebeuren zou, kunt u ervan uitgaan dat uw hele vijver binnen enkele uren is leeggepompt.
Eventueel is het mogelijk om ook de randen van de beekloop met bijvoorbeeld cement of ingegraven kunststof borderstroken te verstevigen.
Als u kiest voor een waterval in de beekloop of aan het einde van de beekloop, kunt u op die plek de ‘traptrede’ van zand verticaal en aan de zijkanten verstevigen met een of meer verticaal geplaatste stenen. Als u grotere en meerdere traptreden wilt, bijvoorbeeld door het stapelen van platte stenen, kortom een echte waterval, dan is het verstandig om de gehele wandconstructie te verstevigen met hout of metselwerk. Vanwege het gewicht, zal de aarden wal van de beekloop niet sterk genoeg zijn.

5.  De nu handmatig gevormde goot en indien nodig ook de oorsprong, bekleedt u helemaal met vijverfolie. Omdat er bij een beekloop altijd met keien als afwerking wordt gewerkt, is het verstandig om hiervoor rubberfolie van minimaal 0,8 mm dik te gebruiken.  De andere soorten vijverfolie zijn te kwetsbaar.
De vijverfolie moet ruim, ca. 30-40 cm, over de randen worden gelegd en wordt later pas afgeknipt en weggewerkt. Ook als de uitloop van de beekloop zonder waterval op een vijver wordt aangesloten, laat u op deze plek een ruime overlap zitten.

6.  Indien dit nog niet is gebeurd, werkt u nu de aanvoerslang vanuit de vijver helemaal uit het zicht. Zet een waterlelie niet te dicht bij een waterval, daar kunnen ze slecht tegen

7.  Indien u t.b.v. een waterval een trede in de beekloop hebt aangebracht, legt u een platte steen horizontaal op de trede. Laat deze steen, bijvoorbeeld flagstone of leisteen, ruim oversteken en iets schuin naar beneden aflopen.
Verberg de verticaal zichtbare vijverfolie door hem op te vullen met een verticaal geplaatste steensoort die u mooi vindt of stapel er platte stenen tegenaan.

8.  Werk de binnenwanden van de goot nu helemaal verder af met de iets grotere exemplaren van de keien of stenen die u hebt gekozen. Stapel de stenen zorgvuldig op zodat de randen goed stabiel en stevig blijven. Fixeer hierbij met behulp van de stenen de vijverfolie zo glad mogelijk tegen de binnenwanden van de beekloop.

9.  Bedek nu alle zichtbare vijverfolie in de hele goot met kleinere keien en grind of split. Denk erom, bij het aanschaffen van het gesteente, dat te weinig een heel armoedig resultaat geeft doordat de vijverfolie hinderlijk zichtbaar blijft. Ook bevinden beeklopen watervallen zich van nature altijd in een steenrijke omgeving, reden temeer om niet te weinig steen te gebruiken. Voor een perfect natuurlijk effect, plaatst u ook meerdere grote keien of stenen her en der in de beekloop. Hoe minder netjes u dat doet, hoe natuurlijker de beekloop zal ogen.

10.  Als u verlichting bij de vijver en of de beekloop hebt gepland, werkt u nu de daarvoor bestemde bekabeling weg langs de buitenranden van de beekloop. Ook andere bekabeling voor een buitenstopcontact, eventuele frequentieregelaar voor de vijverpomp, enz. valt op dit moment nog eenvoudig weg te werken.

 11. U kunt nu de overtollige vijverfolie aan de buitenranden afknippen, een cm of 10-15 langs de buitenranden moet blijven zitten. Dit werkt u weg met een laatste laag keien en grind.
 
12.  Indien de beekloop zonder waterval uitmondt op de vijver, snijdt u de overlap ruim af en lijmt u deze vast aan de bestaande folie van de vijver. Indien de vijver van een ander materiaal is gemaakt dan van rubberen vijverfolie, zit er niets anders op dan de overlap ruim los over de vijverrand te laten hangen.  Indien het een waterval is die uitmondt in de vijver, zorgt u ervoor dat deze voldoende uitsteekt over de vijverrand zodat er geen water naast de vijver terecht komt.

13.  Als alles goed gedroogd is, mag de vijverpomp in werking worden gesteld en kunt u genieten van het murmelende geluid van uw eigengemaakte beekloop. Indien voorzien, kan de hoeveelheid water en stroomsnelheid naar believen worden bijgeregeld met de vijverpomp frequentieregelaar.

14.  Vanzelfsprekend  is de beekloop pas echt een onderdeel van uw tuin als de beplanting is aangebracht.


Bereken hier de benodigde capaciteit van de vijverpomp
Bekijk hier de geschikte moerasplanten